ش | ی | د | س | چ | پ | ج |
1 | ||||||
2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
30 |
بسمه سبحانه و تعالی
ڕەوتی کرۆنۆلۆژی ڕووداوەکانی ئاژاوەی گەورە لەدژی خەلافەتی حەزرەتی عوسمان(رضی الله عنه) 1
.
ڕووداوەکانی پەیوەست بەو ئاژاوە گەورەیە که لە ساڵی ٣٠ی کۆچی دەستی پێکرد، واتە لە ساڵی حەوتەمی خەلافەتی حەزرەتی عوسمانەوە، یەکەم پریشکی ئەو ئاگرە لە شاری کوفە ڕوویدا، شارێک کە بە ناوەندی (فیتنە و شڵەژاندن) لە سەرەتای مێژووی موسڵمانان ڕەچاو دەکرا.
.
کاتێک حەزرەتی عوسمان کاروباری خەلافەتەکەی گرتە ئەستۆ، (مغیره بن شعبه) والی کوفە بوو، حەزرەتی عوسمان بە فەرمانێک لە کارەکەی دوورخستەوە و هاوەڵی پایەبەرز (سعدبن ابی وقاص)ی لە شوێنی دانا و سەعد بن ئەبی وەقاس والی کوفە بوو بۆ ماوەی ساڵ و نیوێک. (رضی الله تعالی عنهم اجمعین(
.
دوای ئەوە لە ساڵی ٢٥ی کۆچیدا حەزرەتی عوسمان (ولید بن عقبه بن معیط) دانا کە بە هاوەڵێکی بەنرخ و موجاهیدێکی دڵسۆز دادەنرا، کە لە سەردەمی ئەبوبەکر و عومەردا والی بووە، خوا لێی ڕازی بێت ، وەک جێنشینی سەعد بن ئەبی وەقاس.
.
)ولیدبن عقبه) بۆ ماوەی پێنج ساڵ پارێزگاری کوفە بووە، لەو ماوەیەشدا ناوبانگێکی زۆری لە نێو خەڵکدا پەیدا کردبوو، چونکە لە لایەک کەسێکی بەسەبر و حەوسەله و لێبوردە بوو، لە لایەکی دیکەشەوە زۆر به زاکوون بوو. هەرگیز دەرگای شوێنی کار و ماڵەکەی بەسەر خەڵک دانەدەخست؛ وە بە میھرەبانی کێشەی خەڵکی چارەسەر دەکرد!
.
هەر لەو سەردەمەدا بوو کە ئاگری فیتنە لە شاری کوفە هەڵگیرسا و کەسانی داو ێن پیس و بەدڕەوشت و سەرگەردان و یاخیبوو، تۆوی ناتەبایی و وێرانکارییان لە خاکی ژیانی کۆمەڵایەتیدا چاند، بۆ ئەوەی سود لە فیتنە خراپەکانیان وەربگرن، و لە ژمارەیەک گەنجی دڵ چەڕێن و گەندەڵ و تاوانکار کە بە نهێنی پێکەوه، ڕێکخستنی پێویستیان لە پەیوەندی کردندا کردبوو و خراپەکاریان دەکرد!
وەرگێڕ: عبدالرئوف اشنویی محمودزاده